बारा, वैशाख ७। देशको समग्र आर्थिक अवस्थाको यथार्थ चित्र संकलन गर्ने उद्देश्यसहित दोस्रो राष्ट्रिय आर्थिक गणना २०८२ को स्थलगत तथ्याङ्क संकलन कार्य देशभरि सुरु भएको छ । यही अभियानअन्तर्गत बारा जिल्लामा पनि २०८२ वैशाख २ गतेदेखि गणना प्रक्रिया औपचारिक रूपमा अघि बढाइएको छ ।
जिल्ला आर्थिक गणना कार्यालय, बाराका जिल्ला आर्थिक गणना अधिकारी राजेश दासका अनुसार “अर्थतन्त्र मापनका लागि आर्थिक गणना” भन्ने मूल नारासहित सञ्चालन गरिएको यो अभियानले देशको आर्थिक संरचना, रोजगारीको अवस्था तथा उत्पादन र सेवा प्रवाहको वास्तविक तथ्याङ्क संकलन गर्ने लक्ष्य राखेको छ । उनका अनुसार स्थलगत गणना २०८३ वैशाख २ गतेदेखि २०८३ असार ७ गतेसम्म सञ्चालन हुनेछ ।
यस गणनालाई प्रभावकारी बनाउन जिल्ला तथा पालिका स्तरमा अन्तर्क्रिया कार्यक्रम सम्पन्न गरिनुका साथै २०८२ चैत १ गतेदेखि २०८३ असार मसान्तसम्मका लागि जिल्ला आर्थिक गणना कार्यालय स्थापना गरी सञ्चालनमा ल्याइएको छ । प्राप्त तथ्याङ्कको विश्लेषण गरी आगामी आर्थिक वर्ष २०८३/८४ को सुरुदेखि नै नतिजा सार्वजनिक गर्ने तयारी गरिएको छ ।
कार्यालयका अनुसार आर्थिक गणनाबाट उद्योग, व्यापार, सेवा क्षेत्र, निजी व्यवसाय, सहकारी तथा सार्वजनिक संस्थानहरूको संख्या, भौगोलिक वितरण, रोजगारीको अवस्था र उत्पादनसम्बन्धी विस्तृत विवरण संकलन गरिनेछ । यस्ता तथ्याङ्कले नीति निर्माण, लगानी प्रवर्द्धन तथा दीर्घकालीन आर्थिक योजना निर्माणमा महत्वपूर्ण भूमिका खेल्ने विश्वास गरिएको छ ।
राष्ट्रिय तथ्याङ्क कार्यालयले आर्थिक संरचना बुझ्न, रोजगारीको यथार्थ अवस्था पहिचान गर्न तथा भावी आर्थिक नीति निर्माणलाई तथ्यमा आधारित बनाउन यस्तो गणना आवश्यक रहेको जनाएको छ । कार्यालयले सबै व्यवसायी तथा सरोकारवालालाई सही र पूर्ण विवरण उपलब्ध गराउन आग्रहसमेत गरेको छ ।
महत्वपूर्ण पक्षका रूपमा गणनामा संकलित व्यक्तिगत तथा व्यावसायिक विवरणहरू तथ्याङ्क ऐन, २०७९ बमोजिम पूर्ण रूपमा गोप्य राखिने स्पष्ट पारिएको छ । यस्ता विवरणहरू केवल सांख्यिकीय विश्लेषण र योजना निर्माणका लागि मात्र प्रयोग गरिनेछन् र कुनै पनि व्यक्तिको पहिचान खुल्ने गरी सार्वजनिक गरिने छैन ।
हाल अन्तर्राष्ट्रिय औद्योगिक वर्गीकरणअनुसार २१ क्षेत्रमध्ये १८ क्षेत्र समेटेर गणना भइरहेको छ । यसमा उद्योग, कलकारखाना, व्यापार–व्यवसाय, गैरसरकारी संस्था, विद्यालय, अस्पताल लगायत आर्थिक क्रियाकलापमा संलग्न एकाइहरू समावेश गरिएका छन् । तर कूटनीतिक नियोग, सुरक्षा निकाय तथा सामान्य घरायसी गतिविधिलाई भने गणनामा समेटिएको छैन ।
बारा जिल्लामा गणना कार्य सम्पन्न गर्न ७५ जना तालिमप्राप्त जनशक्ति परिचालन गरिएको छ, जसमा ६६ जना गणक र ९ जना सुपरिवेक्षक रहेका छन् । उनीहरू प्रतिष्ठान तथा व्यवसाय स्थलमै पुगेर तथ्याङ्क संकलनमा खटिएका छन् ।
यसपटक गणनालाई डिजिटलमैत्री बनाउँदै अनलाइन प्रणालीमार्फत पनि विवरण भर्न सकिने व्यवस्था मिलाइएको छ । “ई–सेन्सस प्लेटफर्म” तथा डिजिटल नक्सा प्रणाली प्रयोग गरी गणना कार्यलाई थप व्यवस्थित बनाइएको कार्यालयले जनाएको छ । साथै, टोल फ्री नम्बर ११७८ मार्फत गुनासो तथा सुझाव पनि लिन सकिने व्यवस्था गरिएको छ ।
यसअघि २०७५ सालमा गरिएको पहिलो आर्थिक गणनाअनुसार बारा जिल्लामा १२ हजार ४ सय ४९ प्रतिष्ठान रहेकोमा तीमध्ये करिब ४ हजार ७ सय ३६ मात्र दर्ता भएका थिए । त्यतिबेला जिल्लामा ४८ हजारभन्दा बढी जनशक्ति आर्थिक गतिविधिमा संलग्न रहेको तथ्याङ्कले देखाएको थियो ।
यसपटकको आर्थिक गणनाबाट प्राप्त हुने अद्यावधिक तथ्याङ्कले देशको कुल गार्हस्थ उत्पादन (जीडीपी) अनुमानलाई थप सुदृढ बनाउने, नीति निर्माणलाई प्रभावकारी बनाउने तथा आर्थिक विकासको स्पष्ट मार्गचित्र तय गर्न मद्दत पुग्ने अपेक्षा गरिएको छ ।
