काठमाडौं जेठ १०।लामो समयदेखि बन्द अवस्थामा रहेको हेटौँडा कपडा उद्योग पुनः सञ्चालन गर्ने तयारी सरकारले अघि बढाएको छ। करिब २६ वर्षदेखि उत्पादन ठप्प रहेको उद्योगलाई नयाँ व्यवस्थापन मोडेलसहित पुनर्जीवित गर्ने योजनाले स्थानीयस्तरमा आशा जगाएको छ।
सरकारले उद्योग परिसरभित्र रहेका जीर्ण भवन, मेसिन तथा अन्य भौतिक संरचनाको मर्मत सम्भार गर्ने प्रक्रिया सुरु गरेको जनाएको छ। उद्योग सञ्चालनका लागि सार्वजनिक–निजी साझेदारी (पीपीपी) मोडेलसहित विभिन्न विकल्पमाथि छलफल भइरहेको बताइएको छ। उद्योग पुनः सञ्चालनमा आए स्वदेशी उत्पादन वृद्धि, आयात प्रतिस्थापन तथा रोजगारी सिर्जनामा महत्वपूर्ण योगदान पुग्ने अपेक्षा गरिएको छ।
वि.सं. २०३२ सालमा स्थापना भएको उद्योगले २०३५ सालदेखि औपचारिक रूपमा उत्पादन सुरु गरेको थियो। त्यसबेला उद्योग देशकै प्रमुख औद्योगिक प्रतिष्ठानमध्ये एक मानिन्थ्यो। उद्योगमा उत्पादित कपडा नेपाली सेनासहित विभिन्न सरकारी निकाय तथा सर्वसाधारणले प्रयोग गर्ने गरेका थिए। स्वदेशमै कपडा उत्पादन हुने भएकाले उद्योगले राष्ट्रिय अर्थतन्त्रमा समेत महत्वपूर्ण भूमिका खेलेको थियो।
उद्योग सञ्चालनका स्वर्णिम दिनमा यहाँ प्रत्यक्ष रूपमा १ हजार २ सयभन्दा बढी श्रमिक तथा कर्मचारीले रोजगारी पाएका थिए। उद्योगका कारण हेटौँडा क्षेत्रमा आर्थिक गतिविधि बढेको थियो भने स्थानीय व्यवसायसमेत फस्टाएको थियो। तर समयसँगै व्यवस्थापन कमजोरी, बढ्दो आर्थिक घाटा, पुराना प्रविधि तथा बजार प्रतिस्पर्धामा टिक्न नसक्दा उद्योग संकटमा परेको थियो।
लगातार घाटामा जान थालेपछि उद्योग २०५७ सालदेखि पूर्ण रूपमा बन्द भएको थियो। त्यसयता पटक–पटक सञ्चालनको चर्चा भए पनि ठोस योजना अभावमा उद्योग पुनः सञ्चालन हुन सकेको थिएन। अहिले भने सरकारले उद्योग पुनर्जीवनलाई प्राथमिकतामा राख्दै आवश्यक तयारी थालेको जनाएको छ।
स्थानीयवासी तथा पूर्वकर्मचारीहरूले उद्योग पुनः सञ्चालनको सरकारी तयारीलाई सकारात्मक रूपमा लिएका छन्। उनीहरूले उद्योग सञ्चालनमा आए युवालाई रोजगारी मिल्नुका साथै स्वदेशी उत्पादन प्रवर्द्धन हुने विश्वास व्यक्त गरेका छन्। साथै, बन्द अवस्थामा रहेका राष्ट्रिय उद्योगलाई पुनर्जीवित गर्नु मुलुकको औद्योगिक विकासका लागि आवश्यक कदम भएको उनीहरूको भनाइ छ।
सरकारले उद्योगलाई आधुनिक प्रविधिसहित प्रतिस्पर्धी बनाउने लक्ष्य राखेको बताइएको छ। यदि योजना प्रभावकारी रूपमा कार्यान्वयन भएमा हेटौँडा कपडा उद्योग पुनः नेपाली औद्योगिक क्षेत्रको गौरवका रूपमा स्थापित हुने अपेक्षा गरिएको छ।
