काठमाडौं । बैशाख १० ।दानबहादुर कार्कीले नेपालमा पछिल्लो समय साइबर अपराधका घटना तीव्र रूपमा बढ्दै गएको बताएका छन्। मोबाइल र इन्टरनेट प्रयोगकर्ताको संख्या बढेसँगै साइबर बुलिङ, ठगी तथा विभिन्न प्रकारका अनलाइन दुरुपयोगका घटनामा उल्लेख्य वृद्धि देखिएको उनले जानकारी दिए।
आईजीपी कार्कीका अनुसार विशेषगरी सामाजिक सञ्जालको प्रयोग व्यापक बन्दै जाँदा त्यसको दुरुपयोग पनि बढ्दो क्रममा रहेको छ। उनले पछिल्ला दिनमा युवापुस्तालाई लक्षित गर्दै हुने साइबर बुलिङका घटनाहरू चिन्ताजनक रूपमा बढेको उल्लेख गरे। यस्ता घटनाले मानसिक, सामाजिक र कानुनी समस्या निम्त्याइरहेको उनको भनाइ छ।
उनले नेपालमा सञ्चालन भइरहेका धेरैजसो अन्तर्राष्ट्रिय सामाजिक सञ्जाल प्लेटफर्महरू यहाँ आधिकारिक रूपमा दर्ता नभएकाले साइबर अपराध नियन्त्रणमा कठिनाइ भइरहेको बताए। प्रयोगकर्ताको विवरण आवश्यक पर्दा प्राप्त गर्न नसकिने र आपत्तिजनक सामग्री हटाउन पनि समय लाग्ने समस्याले अनुसन्धान प्रक्रियामा ढिलाइ हुने गरेको उनले स्पष्ट पारे।
आईजीपी कार्कीले हालसम्म नेपालमा केही सीमित सामाजिक सञ्जाल मात्र दर्ता भएको जानकारी दिए। उनका अनुसार TikTok, Viber, Nimbuzz, WeChat र Poco Live आधिकारिक रूपमा दर्ता भएका छन्। तर Meta Platforms अन्तर्गतका Facebook, Instagram र WhatsApp नेपालमा दर्ता नभएकाले समस्या झन् बढिरहेको उनले बताए।
उनले साइबर अपराध नियन्त्रणका लागि अन्तर्राष्ट्रिय प्लेटफर्महरूसँग समन्वय आवश्यक रहेकोमा जोड दिए। साथै, सामाजिक सञ्जाल कम्पनीहरूले स्थानीय कानुनको पालना गर्दै नेपालमा दर्ता भई सहकार्य गर्नुपर्ने उनले बताए।
आईजीपी कार्कीले प्रयोगकर्ताहरूलाई पनि सजग रहन आग्रह गरेका छन्। अनलाइनमा व्यक्तिगत विवरण सुरक्षित राख्न, अपरिचित लिंक नखोल्न र कुनै शंकास्पद गतिविधि देखिएमा तुरुन्तै प्रहरीलाई जानकारी गराउन उनले सुझाव दिए।
नेपाल प्रहरीले साइबर अपराध नियन्त्रणका लागि प्रविधि तथा जनशक्ति सुदृढ गर्दै लैजाने तयारी गरिरहेको जनाइएको छ। विशेषज्ञहरूका अनुसार डिजिटल पहुँच बढ्दै जाँदा साइबर सुरक्षामा सचेतना र कानुनी संरचना बलियो बनाउनुपर्ने आवश्यकता झन् बढेको छ।
