बारा बैशाख ४ । मधेस प्रदेशका विभिन्न जिल्लामा प्रभावकारी सरसफाइ अभियानको अभावका कारण वातावरण दुर्गन्धित बन्दै गएको छ। प्रदेशका अधिकांश स्थानीय तहमा फोहरमैला व्यवस्थापनको उचित योजना नहुँदा सडक, बजार, नाला–ढल तथा सार्वजनिक स्थलहरू फोहरले भरिन थालेका छन्।
स्थानीय बासिन्दाहरूका अनुसार, दैनिक रूपमा संकलन हुने फोहर व्यवस्थापन गर्न नसक्दा गाउँदेखि सहरसम्म दुर्गन्ध फैलिएको छ। विशेषगरी घना बस्ती भएका क्षेत्रहरूमा फोहर थुप्रिने क्रम बढ्दो छ, जसले जनस्वास्थ्यमा समेत प्रत्यक्ष असर पार्न थालेको छ।
स्थानीय तहहरूले सरसफाइलाई प्राथमिकतामा राख्नुपर्ने भए पनि धेरै स्थानमा न त नियमित फोहर संकलन हुन्छ, न त व्यवस्थित रूपमा फाल्ने स्थानको व्यवस्था गरिएको छ। कतिपय ठाउँमा फोहर जथाभावी जलाउने वा सडक किनारमै थुपार्ने प्रवृत्ति बढ्दो छ, जसले वातावरणीय प्रदूषण झन् गम्भीर बनाएको छ।
स्वास्थ्यकर्मीहरूका अनुसार, फोहरको उचित व्यवस्थापन नहुँदा डेंगु, हैजा, टाइफाइडजस्ता सरुवा रोग फैलिने जोखिम बढेको छ। फोहरमैला र अव्यवस्थित ढल निकासका कारण दूषित पानीको समस्या समेत बढ्दै गएको उनीहरूको भनाइ छ।
स्थानीयवासीहरूले सम्बन्धित निकायको ध्यानाकर्षण गराउँदै तत्काल प्रभावकारी सरसफाइ अभियान सञ्चालन गर्न माग गरेका छन्। “हामी कर तिर्छौं तर फोहर उठाउने कामसमेत नियमित छैन,” एक स्थानीयले गुनासो गरे।
यता, केही स्थानीय तहका जनप्रतिनिधिहरूले स्रोतसाधनको अभाव र जनचेतनाको कमीका कारण समस्या समाधानमा कठिनाइ भएको बताएका छन्। उनीहरूले दीर्घकालीन योजना निर्माण गरी फोहर व्यवस्थापनलाई व्यवस्थित गर्ने प्रतिबद्धता जनाएका छन्।
सरकारले ‘स्वच्छ मधेस’ अभियानको नारासहित विभिन्न कार्यक्रम घोषणा गरे पनि कार्यान्वयन पक्ष कमजोर हुँदा अपेक्षित परिणाम देखिएको छैन। सरसफाइ जस्तो आधारभूत विषयमा गम्भीरता नदेखाउँदा मधेसको समग्र छवि नै प्रभावित हुने देखिन्छ।
समयमै प्रभावकारी कदम चालिएन भने मधेस प्रदेशमा वातावरणीय संकट थप गहिरिने संकेत देखिएको छ। त्यसैले सरोकारवाला निकाय र स्थानीय समुदायबीच सहकार्य गरी तत्काल सरसफाइ अभियानलाई तीव्रता दिनुपर्ने आवश्यकता देखिएको छ।
