सप्तरी फागुन १६। मधेसको शिक्षा प्रणालीमा सुधार गर्न आग्रह गर्दै इन्टलेक्चुअल फाउन्डेसन नेपालले माओवादी केन्द्रका अध्यक्ष एवं पूर्वप्रधानमन्त्री पुष्पकमल दाहाल ‘प्रचण्ड’लाई ज्ञापनपत्र बुझाएको छ।
शुक्रबार सप्तरीको राजविराजमा फाउन्डेसनका प्रतिनिधिहरूले अध्यक्ष प्रचण्डलाई भेटी मधेसको शिक्षा संकटबारे जानकारी गराउँदै तत्काल सुधारका लागि पहल गर्न अनुरोध गरेका हुन्।
फाउन्डेसनले मधेस प्रदेशमा शिक्षाको अवस्था कमजोर हुनुका १३ प्रमुख कारण औंल्याएको छ। विद्यालय व्यवस्थापनमा राजनीतिक हस्तक्षेप, विद्यार्थी सङ्ख्या अनुसार दरबन्दी नहुनु, शिक्षकलाई प्रशासनिक काममा व्यस्त गराइनु, तीनै तहका सरकारहरू शिक्षामा उदासीन रहनु, बजेट अभाव, दलहरूको ध्यान नपुग्नु, विद्यालयमा नातावाद–कृपावाद हावी हुनु, भौतिक संरचनाको कमजोर अवस्था, शिक्षक-कर्मचारीका सन्तान सामुदायिक विद्यालयमा नपढ्नु, दलगत प्रभाव, व्यवस्थापन समितिले प्रधानाध्यापकलाई दबाबमा पार्नु, मातृभाषा शिक्षामा प्राथमिकता नदिनु र शिक्षामा पर्याप्त बजेट छुट्याउन नसक्नु मुख्य समस्याका रूपमा उल्लेख गरिएको छ।
फाउन्डेसनका अध्यक्ष डा. सूर्यप्रसाद यादवले संघीय सरकारले कूल बजेटको कम्तीमा २५ प्रतिशत, प्रदेश सरकारले २० प्रतिशत र स्थानीय सरकारले १५ प्रतिशत शिक्षा क्षेत्रमा लगानी गर्न बाध्यकारी कानुन ल्याउनुपर्ने माग गरेका छन्।
राष्ट्रिय जनगणना २०७८ अनुसार मधेस प्रदेशको साक्षरता दर ६३.५५ प्रतिशत मात्र रहेको छ, जुन दुर्गम मानिएको कर्णाली प्रदेशको ७६.१ प्रतिशतभन्दा पनि कम हो। नेपालको संविधानले सबै नेपालीलाई शिक्षा पाउने हकको ग्यारेन्टी गरे पनि शिक्षालाई तीनै तहका सरकारले प्राथमिकता नदिएको फाउन्डेसनको गुनासो छ।
शिक्षा सुधारका लागि ठोस नीतिगत कदम चाल्न आग्रह गर्दै अध्यक्ष यादवले प्रचण्डलाई संघीय सरकारको नेतृत्वकर्ता दलका रूपमा विशेष पहल गर्न अनुरोध गरेका छन्।
